2025 yılında doğurganlık hızında en yüksek iller Şanlıurfa ve Şırnak, en düşük iller Bartın ve İzmir. Ortalama eğitim süresinde en yüksek iller Ankara ve İstanbul, en düşük iller Ağrı ve Şanlıurfa.
Korelasyon nedensellik göstermez.
81 il · 2025
çocuk/kadın · 2025
Doğurganlık hızı (çocuk/kadın)
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) |
|---|---|
| Şanlıurfa | 3,15 |
| Şırnak | 2,53 |
| Mardin | 2,23 |
| Diyarbakır | 2,14 |
| Siirt | 2,11 |
| Ağrı | 2,05 |
| Bitlis | 2,05 |
| Muş | 2,01 |
| Gaziantep | 2,00 |
| Batman | 2,00 |
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) |
|---|---|
| Adıyaman | 1,91 |
| Van | 1,87 |
| Kilis | 1,84 |
| Hatay | 1,81 |
| Hakkari | 1,71 |
| Osmaniye | 1,71 |
| Kahramanmaraş | 1,70 |
| Iğdır | 1,61 |
| Kars | 1,59 |
| Adana | 1,55 |
| Konya | 1,53 |
| Bingöl | 1,52 |
| Erzurum | 1,49 |
| Aksaray | 1,49 |
| Niğde | 1,47 |
| Afyonkarahisar | 1,43 |
| Mersin | 1,42 |
| Sakarya | 1,41 |
| Manisa | 1,41 |
| Malatya | 1,40 |
| Kocaeli | 1,39 |
| Ardahan | 1,39 |
| Kayseri | 1,38 |
| Tekirdağ | 1,37 |
| Düzce | 1,36 |
| Yalova | 1,36 |
| Elazığ | 1,35 |
| Karaman | 1,33 |
| Bursa | 1,32 |
| Nevşehir | 1,32 |
| Aydın | 1,31 |
| Burdur | 1,31 |
| Erzincan | 1,30 |
| Çankırı | 1,28 |
| Trabzon | 1,28 |
| Kastamonu | 1,28 |
| Rize | 1,28 |
| Bilecik | 1,27 |
| Amasya | 1,26 |
| Ordu | 1,25 |
| Sinop | 1,25 |
| Denizli | 1,25 |
| Balıkesir | 1,25 |
| Samsun | 1,24 |
| Sivas | 1,24 |
| Yozgat | 1,23 |
| Artvin | 1,23 |
| Tunceli | 1,23 |
| Isparta | 1,22 |
| Kırşehir | 1,22 |
| Bolu | 1,22 |
| Çorum | 1,22 |
| Tokat | 1,22 |
| Muğla | 1,21 |
| Antalya | 1,20 |
| Bayburt | 1,19 |
| Çanakkale | 1,17 |
| Uşak | 1,17 |
| Kırklareli | 1,15 |
| Gümüşhane | 1,14 |
| İstanbul | 1,14 |
| Giresun | 1,14 |
| Kırıkkale | 1,14 |
| Karabük | 1,14 |
| Kütahya | 1,13 |
| Edirne | 1,12 |
| Zonguldak | 1,11 |
| Ankara | 1,11 |
| Eskişehir | 1,11 |
| İzmir | 1,10 |
| Bartın | 1,09 |
yıl · 2025
Ortalama eğitim süresi (yıl)
| İl | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|
| Ankara | 10,9 |
| İstanbul | 10,3 |
| Eskişehir | 10,2 |
| Kocaeli | 10,1 |
| Yalova | 10,0 |
| İzmir | 10,0 |
| Antalya | 10,0 |
| Muğla | 10,0 |
| Bursa | 9,7 |
| Isparta | 9,7 |
| İl | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|
| Hakkari | 9,6 |
| Tunceli | 9,6 |
| Kayseri | 9,6 |
| Tekirdağ | 9,6 |
| Çanakkale | 9,6 |
| Kırıkkale | 9,6 |
| Trabzon | 9,5 |
| Sakarya | 9,5 |
| Kilis | 9,5 |
| Bilecik | 9,5 |
| Kırklareli | 9,5 |
| Artvin | 9,5 |
| Bolu | 9,4 |
| Erzincan | 9,4 |
| Rize | 9,4 |
| Adana | 9,4 |
| Mersin | 9,4 |
| Denizli | 9,4 |
| Osmaniye | 9,4 |
| Balıkesir | 9,3 |
| Karabük | 9,3 |
| Elazığ | 9,3 |
| Aydın | 9,3 |
| Kırşehir | 9,3 |
| Malatya | 9,3 |
| Düzce | 9,3 |
| Edirne | 9,2 |
| Bayburt | 9,2 |
| Bingöl | 9,2 |
| Karaman | 9,2 |
| Nevşehir | 9,2 |
| Burdur | 9,2 |
| Konya | 9,2 |
| Samsun | 9,1 |
| Batman | 9,1 |
| Amasya | 9,1 |
| Sivas | 9,0 |
| Uşak | 9,0 |
| Gaziantep | 9,0 |
| Erzurum | 9,0 |
| Gümüşhane | 9,0 |
| Adıyaman | 8,9 |
| Kütahya | 8,9 |
| Niğde | 8,9 |
| Hatay | 8,8 |
| Şırnak | 8,8 |
| Kahramanmaraş | 8,8 |
| Manisa | 8,8 |
| Afyonkarahisar | 8,8 |
| Çankırı | 8,8 |
| Zonguldak | 8,8 |
| Aksaray | 8,7 |
| Bitlis | 8,7 |
| Giresun | 8,7 |
| Diyarbakır | 8,6 |
| Siirt | 8,6 |
| Tokat | 8,6 |
| Kars | 8,6 |
| Bartın | 8,5 |
| Ordu | 8,5 |
| Yozgat | 8,5 |
| Iğdır | 8,5 |
| Ardahan | 8,5 |
| Çorum | 8,5 |
| Sinop | 8,4 |
| Mardin | 8,4 |
| Van | 8,3 |
| Kastamonu | 8,3 |
| Muş | 8,2 |
| Şanlıurfa | 7,8 |
| Ağrı | 7,6 |
yatay: Doğurganlık hızı · dikey: Ortalama eğitim süresi · 2025
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|---|
| Adana | 1,55 | 9,4 |
| Adıyaman | 1,91 | 8,9 |
| Afyonkarahisar | 1,43 | 8,8 |
| Ağrı | 2,05 | 7,6 |
| Aksaray | 1,49 | 8,7 |
| Amasya | 1,26 | 9,1 |
| Ankara | 1,11 | 10,9 |
| Antalya | 1,20 | 10,0 |
| Ardahan | 1,39 | 8,5 |
| Artvin | 1,23 | 9,5 |
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|---|
| Aydın | 1,31 | 9,3 |
| Balıkesir | 1,25 | 9,3 |
| Bartın | 1,09 | 8,5 |
| Batman | 2,00 | 9,1 |
| Bayburt | 1,19 | 9,2 |
| Bilecik | 1,27 | 9,5 |
| Bingöl | 1,52 | 9,2 |
| Bitlis | 2,05 | 8,7 |
| Bolu | 1,22 | 9,4 |
| Burdur | 1,31 | 9,2 |
| Bursa | 1,32 | 9,7 |
| Çanakkale | 1,17 | 9,6 |
| Çankırı | 1,28 | 8,8 |
| Çorum | 1,22 | 8,5 |
| Denizli | 1,25 | 9,4 |
| Diyarbakır | 2,14 | 8,6 |
| Düzce | 1,36 | 9,3 |
| Edirne | 1,12 | 9,2 |
| Elazığ | 1,35 | 9,3 |
| Erzincan | 1,30 | 9,4 |
| Erzurum | 1,49 | 9,0 |
| Eskişehir | 1,11 | 10,2 |
| Gaziantep | 2,00 | 9,0 |
| Giresun | 1,14 | 8,7 |
| Gümüşhane | 1,14 | 9,0 |
| Hakkari | 1,71 | 9,6 |
| Hatay | 1,81 | 8,8 |
| Iğdır | 1,61 | 8,5 |
| Isparta | 1,22 | 9,7 |
| İstanbul | 1,14 | 10,3 |
| İzmir | 1,10 | 10,0 |
| Kahramanmaraş | 1,70 | 8,8 |
| Karabük | 1,14 | 9,3 |
| Karaman | 1,33 | 9,2 |
| Kars | 1,59 | 8,6 |
| Kastamonu | 1,28 | 8,3 |
| Kayseri | 1,38 | 9,6 |
| Kilis | 1,84 | 9,5 |
| Kırıkkale | 1,14 | 9,6 |
| Kırklareli | 1,15 | 9,5 |
| Kırşehir | 1,22 | 9,3 |
| Kocaeli | 1,39 | 10,1 |
| Konya | 1,53 | 9,2 |
| Kütahya | 1,13 | 8,9 |
| Malatya | 1,40 | 9,3 |
| Manisa | 1,41 | 8,8 |
| Mardin | 2,23 | 8,4 |
| Mersin | 1,42 | 9,4 |
| Muğla | 1,21 | 10,0 |
| Muş | 2,01 | 8,2 |
| Nevşehir | 1,32 | 9,2 |
| Niğde | 1,47 | 8,9 |
| Ordu | 1,25 | 8,5 |
| Osmaniye | 1,71 | 9,4 |
| Rize | 1,28 | 9,4 |
| Sakarya | 1,41 | 9,5 |
| Samsun | 1,24 | 9,1 |
| Şanlıurfa | 3,15 | 7,8 |
| Siirt | 2,11 | 8,6 |
| Sinop | 1,25 | 8,4 |
| Şırnak | 2,53 | 8,8 |
| Sivas | 1,24 | 9,0 |
| Tekirdağ | 1,37 | 9,6 |
| Tokat | 1,22 | 8,6 |
| Trabzon | 1,28 | 9,5 |
| Tunceli | 1,23 | 9,6 |
| Uşak | 1,17 | 9,0 |
| Van | 1,87 | 8,3 |
| Yalova | 1,36 | 10,0 |
| Yozgat | 1,23 | 8,5 |
| Zonguldak | 1,11 | 8,8 |
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|---|
| Şanlıurfa | 3,15 | 7,8 |
| Şırnak | 2,53 | 8,8 |
| Mardin | 2,23 | 8,4 |
| Diyarbakır | 2,14 | 8,6 |
| Siirt | 2,11 | 8,6 |
| Zonguldak | 1,11 | 8,8 |
| Ankara | 1,11 | 10,9 |
| Eskişehir | 1,11 | 10,2 |
| İzmir | 1,10 | 10,0 |
| Bartın | 1,09 | 8,5 |
Dikkat
Yukarıdaki grafikler iki göstergenin kendi değerlerini gösterir. Bu bölümde, uygun olduğu durumda, iki göstergenin birlikte hareketini ölçen katsayı ve hangi veriden hesaplandığı yer alır.
Ölçü: Spearman sıra korelasyonu — illerin iki göstergedeki sıralamalarının benzerliği.
İllerin iki göstergedeki sıralamaları zayıf ölçüde ters (Spearman ρ = −0,37; 81 il).
| Dönem | ρ | n |
|---|---|---|
| 2019 | −0,40 | 81 |
| 2020 | −0,40 | 81 |
| 2021 | −0,37 | 81 |
| 2022 | −0,43 | 81 |
| 2023 | −0,36 | 81 |
| 2024 | −0,40 | 81 |
| 2025 | −0,37 | 81 |
Hipotez — veri bunu kanıtlamaz
Kadınların eğitim süresi uzadıkça ilk doğum ertelenebilir ve çocuk sayısı azalabilir; eğitim hem fırsat maliyetini hem de aile planlaması bilgisini değiştirir. Yeni dönem çalışmaları bu ilişkinin yüksek gelirli ülkelerde zayıfladığını ya da tersine döndüğünü tartışır; iki serinin birlikte hareketi kentleşme ve gelirle de açıklanabilir.
Olası üçüncü değişkenler: kentleşme, kadın istihdamı, hane geliri.
Bu sayfadaki ilişki bir sonuç değil, araştırılmaya değer bir hipotez önerisidir. Bir araştırma genellikle şu yolu izler:
Veriye bakmadan önce neyi, neden merak ettiğinizi yazın. Hangi mekanizma iki göstergeyi birbirine bağlıyor olabilir; hipotez yanlışsa veride ne görürdünüz? Bu sayfa size bir soru verebilir, cevabı vermez.
Yayım sıklığı, coğrafi düzey ya da kapsam farklıysa iki seri aynı olguyu anlatmıyor olabilir. Bu çiftin durumu:
Bu sayfa yalnız TÜİK’in yayımladığı özet tabloları kullanır. Kişi, hane ya da işyeri düzeyindeki ham veriye (mikro veri) ve daha alt düzey kırılımlara TÜİK’in mikro veri sürecine başvurarak ulaşılır: araştırmacı başvurur, talep uygun bulunursa TÜİK ile bir protokol imzalanır ve veri bu protokolün kurallarıyla kullanılır.
Bir katsayı tek bir sayıdır ve grafiğin yerini tutmaz. Önce iki göstergenin grafiklerine bakın: ilişki tekdüze mi, tek bir gözlem ya da birkaç uç il sonucu sürüklüyor mu?
İller arasında sıralamaların benzerliği ölçülür (Spearman sıra korelasyonu). İller bağımsız gözlem değildir: komşu iller birbirine benzer (mekânsal otokorelasyon) ve bu sayfa bunu düzeltmez. İl düzeyindeki bir benzerlik kişiler için aynı şeyi göstermez.
Birlikte hareket eden iki gösterge, ikisini birden etkileyen üçüncü bir etkenden ya da rastlantıdan kaynaklanabilir. Neden-sonuç sorusu uygun bir araştırma tasarımı ve çoğu zaman daha ayrıntılı veri ister.
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|---|
| Adana | 1,55 | 9,4 |
| Adıyaman | 1,91 | 8,9 |
| Afyonkarahisar | 1,43 | 8,8 |
| Ağrı | 2,05 | 7,6 |
| Aksaray | 1,49 | 8,7 |
| Amasya | 1,26 | 9,1 |
| Ankara | 1,11 | 10,9 |
| Antalya | 1,20 | 10,0 |
| Ardahan | 1,39 | 8,5 |
| Artvin | 1,23 | 9,5 |
| Aydın | 1,31 | 9,3 |
| Balıkesir | 1,25 | 9,3 |
| Bartın | 1,09 | 8,5 |
| Batman | 2,00 | 9,1 |
| Bayburt | 1,19 | 9,2 |
| Bilecik | 1,27 | 9,5 |
| Bingöl | 1,52 | 9,2 |
| Bitlis | 2,05 | 8,7 |
| Bolu | 1,22 | 9,4 |
| Burdur | 1,31 | 9,2 |
| Bursa | 1,32 | 9,7 |
| Çanakkale | 1,17 | 9,6 |
| Çankırı | 1,28 | 8,8 |
| Çorum | 1,22 | 8,5 |
| Denizli | 1,25 | 9,4 |
| Diyarbakır | 2,14 | 8,6 |
| Düzce | 1,36 | 9,3 |
| Edirne | 1,12 | 9,2 |
| Elazığ | 1,35 | 9,3 |
| Erzincan | 1,30 | 9,4 |
| Erzurum | 1,49 | 9,0 |
| Eskişehir | 1,11 | 10,2 |
| Gaziantep | 2,00 | 9,0 |
| Giresun | 1,14 | 8,7 |
| Gümüşhane | 1,14 | 9,0 |
| Hakkari | 1,71 | 9,6 |
| Hatay | 1,81 | 8,8 |
| Iğdır | 1,61 | 8,5 |
| Isparta | 1,22 | 9,7 |
| İstanbul | 1,14 | 10,3 |
| İzmir | 1,10 | 10,0 |
| Kahramanmaraş | 1,70 | 8,8 |
| Karabük | 1,14 | 9,3 |
| Karaman | 1,33 | 9,2 |
| Kars | 1,59 | 8,6 |
| Kastamonu | 1,28 | 8,3 |
| Kayseri | 1,38 | 9,6 |
| Kilis | 1,84 | 9,5 |
| Kırıkkale | 1,14 | 9,6 |
| Kırklareli | 1,15 | 9,5 |
| Kırşehir | 1,22 | 9,3 |
| Kocaeli | 1,39 | 10,1 |
| Konya | 1,53 | 9,2 |
| Kütahya | 1,13 | 8,9 |
| Malatya | 1,40 | 9,3 |
| Manisa | 1,41 | 8,8 |
| Mardin | 2,23 | 8,4 |
| Mersin | 1,42 | 9,4 |
| Muğla | 1,21 | 10,0 |
| Muş | 2,01 | 8,2 |
| Nevşehir | 1,32 | 9,2 |
| Niğde | 1,47 | 8,9 |
| Ordu | 1,25 | 8,5 |
| Osmaniye | 1,71 | 9,4 |
| Rize | 1,28 | 9,4 |
| Sakarya | 1,41 | 9,5 |
| Samsun | 1,24 | 9,1 |
| Şanlıurfa | 3,15 | 7,8 |
| Siirt | 2,11 | 8,6 |
| Sinop | 1,25 | 8,4 |
| Şırnak | 2,53 | 8,8 |
| Sivas | 1,24 | 9,0 |
| Tekirdağ | 1,37 | 9,6 |
| Tokat | 1,22 | 8,6 |
| Trabzon | 1,28 | 9,5 |
| Tunceli | 1,23 | 9,6 |
| Uşak | 1,17 | 9,0 |
| Van | 1,87 | 8,3 |
| Yalova | 1,36 | 10,0 |
| Yozgat | 1,23 | 8,5 |
| Zonguldak | 1,11 | 8,8 |
Bu sayfa TÜİK yayımlarından otomatik güncellenir; aktarım ve hesaplama hataları Veri Atlası’na aittir, TÜİK’e atfedilemez. Veri nasıl alınır?