2025 yılında bebek ölüm hızında en yüksek iller Şanlıurfa ve Gaziantep, en düşük iller Tunceli ve Çanakkale. Ortalama eğitim süresinde en yüksek iller Ankara ve İstanbul, en düşük iller Ağrı ve Şanlıurfa.
Korelasyon nedensellik göstermez.
81 il · 2025
binde · 2025
Bebek ölüm hızı (binde)
| İl | Bebek ölüm hızı (‰) |
|---|---|
| Şanlıurfa | ‰13,7 |
| Gaziantep | ‰12,9 |
| Sinop | ‰12,9 |
| Hakkari | ‰11,9 |
| Iğdır | ‰11,2 |
| Siirt | ‰11,0 |
| Kilis | ‰10,8 |
| Van | ‰10,8 |
| Burdur | ‰10,5 |
| Mardin | ‰10,4 |
| İl | Bebek ölüm hızı (‰) |
|---|---|
| Ardahan | ‰10,3 |
| Bingöl | ‰10,2 |
| Muş | ‰9,9 |
| Ağrı | ‰9,7 |
| Bitlis | ‰9,5 |
| Afyonkarahisar | ‰9,4 |
| Osmaniye | ‰9,4 |
| Hatay | ‰9,3 |
| Şırnak | ‰9,1 |
| Gümüşhane | ‰9,1 |
| Diyarbakır | ‰9,1 |
| Batman | ‰9,0 |
| Niğde | ‰8,8 |
| Adana | ‰8,7 |
| Kırşehir | ‰8,5 |
| Çankırı | ‰8,4 |
| Kahramanmaraş | ‰8,4 |
| Kayseri | ‰8,3 |
| Uşak | ‰8,1 |
| Mersin | ‰8,1 |
| Denizli | ‰7,9 |
| Adıyaman | ‰7,9 |
| Tokat | ‰7,7 |
| Malatya | ‰7,7 |
| Aksaray | ‰7,7 |
| Elazığ | ‰7,7 |
| Manisa | ‰7,7 |
| Isparta | ‰7,5 |
| Trabzon | ‰7,4 |
| Kırıkkale | ‰7,4 |
| Giresun | ‰7,3 |
| Nevşehir | ‰7,2 |
| Konya | ‰7,2 |
| Ordu | ‰7,1 |
| Bartın | ‰7,1 |
| Bolu | ‰7,1 |
| Sivas | ‰7,1 |
| Karaman | ‰6,9 |
| Samsun | ‰6,8 |
| Antalya | ‰6,7 |
| Sakarya | ‰6,7 |
| Bayburt | ‰6,7 |
| İzmir | ‰6,5 |
| Erzurum | ‰6,5 |
| Kocaeli | ‰6,3 |
| Düzce | ‰6,3 |
| Kars | ‰6,3 |
| Rize | ‰6,2 |
| Bursa | ‰6,1 |
| Artvin | ‰6,1 |
| Tekirdağ | ‰6,1 |
| Karabük | ‰6,0 |
| Edirne | ‰5,9 |
| İstanbul | ‰5,9 |
| Kastamonu | ‰5,8 |
| Aydın | ‰5,7 |
| Ankara | ‰5,7 |
| Yozgat | ‰5,5 |
| Balıkesir | ‰5,4 |
| Yalova | ‰5,2 |
| Zonguldak | ‰5,2 |
| Bilecik | ‰5,0 |
| Kütahya | ‰5,0 |
| Eskişehir | ‰4,7 |
| Muğla | ‰4,7 |
| Amasya | ‰4,5 |
| Erzincan | ‰4,4 |
| Çorum | ‰4,3 |
| Kırklareli | ‰4,3 |
| Çanakkale | ‰4,0 |
| Tunceli | ‰2,7 |
yıl · 2025
Ortalama eğitim süresi (yıl)
| İl | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|
| Ankara | 10,9 |
| İstanbul | 10,3 |
| Eskişehir | 10,2 |
| Kocaeli | 10,1 |
| Yalova | 10,0 |
| İzmir | 10,0 |
| Antalya | 10,0 |
| Muğla | 10,0 |
| Bursa | 9,7 |
| Isparta | 9,7 |
| İl | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|
| Hakkari | 9,6 |
| Tunceli | 9,6 |
| Kayseri | 9,6 |
| Tekirdağ | 9,6 |
| Çanakkale | 9,6 |
| Kırıkkale | 9,6 |
| Trabzon | 9,5 |
| Sakarya | 9,5 |
| Kilis | 9,5 |
| Bilecik | 9,5 |
| Kırklareli | 9,5 |
| Artvin | 9,5 |
| Bolu | 9,4 |
| Erzincan | 9,4 |
| Rize | 9,4 |
| Adana | 9,4 |
| Mersin | 9,4 |
| Denizli | 9,4 |
| Osmaniye | 9,4 |
| Balıkesir | 9,3 |
| Karabük | 9,3 |
| Elazığ | 9,3 |
| Aydın | 9,3 |
| Kırşehir | 9,3 |
| Malatya | 9,3 |
| Düzce | 9,3 |
| Edirne | 9,2 |
| Bayburt | 9,2 |
| Bingöl | 9,2 |
| Karaman | 9,2 |
| Nevşehir | 9,2 |
| Burdur | 9,2 |
| Konya | 9,2 |
| Samsun | 9,1 |
| Batman | 9,1 |
| Amasya | 9,1 |
| Sivas | 9,0 |
| Uşak | 9,0 |
| Gaziantep | 9,0 |
| Erzurum | 9,0 |
| Gümüşhane | 9,0 |
| Adıyaman | 8,9 |
| Kütahya | 8,9 |
| Niğde | 8,9 |
| Hatay | 8,8 |
| Şırnak | 8,8 |
| Kahramanmaraş | 8,8 |
| Manisa | 8,8 |
| Afyonkarahisar | 8,8 |
| Çankırı | 8,8 |
| Zonguldak | 8,8 |
| Aksaray | 8,7 |
| Bitlis | 8,7 |
| Giresun | 8,7 |
| Diyarbakır | 8,6 |
| Siirt | 8,6 |
| Tokat | 8,6 |
| Kars | 8,6 |
| Bartın | 8,5 |
| Ordu | 8,5 |
| Yozgat | 8,5 |
| Iğdır | 8,5 |
| Ardahan | 8,5 |
| Çorum | 8,5 |
| Sinop | 8,4 |
| Mardin | 8,4 |
| Van | 8,3 |
| Kastamonu | 8,3 |
| Muş | 8,2 |
| Şanlıurfa | 7,8 |
| Ağrı | 7,6 |
yatay: Bebek ölüm hızı · dikey: Ortalama eğitim süresi · 2025
| İl | Bebek ölüm hızı (‰) | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|---|
| Adana | ‰8,7 | 9,4 |
| Adıyaman | ‰7,9 | 8,9 |
| Afyonkarahisar | ‰9,4 | 8,8 |
| Ağrı | ‰9,7 | 7,6 |
| Aksaray | ‰7,7 | 8,7 |
| Amasya | ‰4,5 | 9,1 |
| Ankara | ‰5,7 | 10,9 |
| Antalya | ‰6,7 | 10,0 |
| Ardahan | ‰10,3 | 8,5 |
| Artvin | ‰6,1 | 9,5 |
| İl | Bebek ölüm hızı (‰) | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|---|
| Aydın | ‰5,7 | 9,3 |
| Balıkesir | ‰5,4 | 9,3 |
| Bartın | ‰7,1 | 8,5 |
| Batman | ‰9,0 | 9,1 |
| Bayburt | ‰6,7 | 9,2 |
| Bilecik | ‰5,0 | 9,5 |
| Bingöl | ‰10,2 | 9,2 |
| Bitlis | ‰9,5 | 8,7 |
| Bolu | ‰7,1 | 9,4 |
| Burdur | ‰10,5 | 9,2 |
| Bursa | ‰6,1 | 9,7 |
| Çanakkale | ‰4,0 | 9,6 |
| Çankırı | ‰8,4 | 8,8 |
| Çorum | ‰4,3 | 8,5 |
| Denizli | ‰7,9 | 9,4 |
| Diyarbakır | ‰9,1 | 8,6 |
| Düzce | ‰6,3 | 9,3 |
| Edirne | ‰5,9 | 9,2 |
| Elazığ | ‰7,7 | 9,3 |
| Erzincan | ‰4,4 | 9,4 |
| Erzurum | ‰6,5 | 9,0 |
| Eskişehir | ‰4,7 | 10,2 |
| Gaziantep | ‰12,9 | 9,0 |
| Giresun | ‰7,3 | 8,7 |
| Gümüşhane | ‰9,1 | 9,0 |
| Hakkari | ‰11,9 | 9,6 |
| Hatay | ‰9,3 | 8,8 |
| Iğdır | ‰11,2 | 8,5 |
| Isparta | ‰7,5 | 9,7 |
| İstanbul | ‰5,9 | 10,3 |
| İzmir | ‰6,5 | 10,0 |
| Kahramanmaraş | ‰8,4 | 8,8 |
| Karabük | ‰6,0 | 9,3 |
| Karaman | ‰6,9 | 9,2 |
| Kars | ‰6,3 | 8,6 |
| Kastamonu | ‰5,8 | 8,3 |
| Kayseri | ‰8,3 | 9,6 |
| Kilis | ‰10,8 | 9,5 |
| Kırıkkale | ‰7,4 | 9,6 |
| Kırklareli | ‰4,3 | 9,5 |
| Kırşehir | ‰8,5 | 9,3 |
| Kocaeli | ‰6,3 | 10,1 |
| Konya | ‰7,2 | 9,2 |
| Kütahya | ‰5,0 | 8,9 |
| Malatya | ‰7,7 | 9,3 |
| Manisa | ‰7,7 | 8,8 |
| Mardin | ‰10,4 | 8,4 |
| Mersin | ‰8,1 | 9,4 |
| Muğla | ‰4,7 | 10,0 |
| Muş | ‰9,9 | 8,2 |
| Nevşehir | ‰7,2 | 9,2 |
| Niğde | ‰8,8 | 8,9 |
| Ordu | ‰7,1 | 8,5 |
| Osmaniye | ‰9,4 | 9,4 |
| Rize | ‰6,2 | 9,4 |
| Sakarya | ‰6,7 | 9,5 |
| Samsun | ‰6,8 | 9,1 |
| Şanlıurfa | ‰13,7 | 7,8 |
| Siirt | ‰11,0 | 8,6 |
| Sinop | ‰12,9 | 8,4 |
| Şırnak | ‰9,1 | 8,8 |
| Sivas | ‰7,1 | 9,0 |
| Tekirdağ | ‰6,1 | 9,6 |
| Tokat | ‰7,7 | 8,6 |
| Trabzon | ‰7,4 | 9,5 |
| Tunceli | ‰2,7 | 9,6 |
| Uşak | ‰8,1 | 9,0 |
| Van | ‰10,8 | 8,3 |
| Yalova | ‰5,2 | 10,0 |
| Yozgat | ‰5,5 | 8,5 |
| Zonguldak | ‰5,2 | 8,8 |
| İl | Bebek ölüm hızı (‰) | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|---|
| Şanlıurfa | ‰13,7 | 7,8 |
| Gaziantep | ‰12,9 | 9,0 |
| Sinop | ‰12,9 | 8,4 |
| Hakkari | ‰11,9 | 9,6 |
| Iğdır | ‰11,2 | 8,5 |
| Erzincan | ‰4,4 | 9,4 |
| Çorum | ‰4,3 | 8,5 |
| Kırklareli | ‰4,3 | 9,5 |
| Çanakkale | ‰4,0 | 9,6 |
| Tunceli | ‰2,7 | 9,6 |
Dikkat
Yukarıdaki grafikler iki göstergenin kendi değerlerini gösterir. Bu bölümde, uygun olduğu durumda, iki göstergenin birlikte hareketini ölçen katsayı ve hangi veriden hesaplandığı yer alır.
Ölçü: Spearman sıra korelasyonu — illerin iki göstergedeki sıralamalarının benzerliği.
İllerin iki göstergedeki sıralamaları orta ölçüde ters (Spearman ρ = −0,45; 81 il).
| Dönem | ρ | n |
|---|---|---|
| 2019 | −0,37 | 81 |
| 2020 | −0,33 | 81 |
| 2021 | −0,32 | 81 |
| 2022 | −0,40 | 81 |
| 2023 | −0,39 | 81 |
| 2024 | −0,43 | 81 |
| 2025 | −0,45 | 81 |
Hipotez — veri bunu kanıtlamaz
Anne eğitimi, bebek ölümlerindeki düşüşün en tutarlı eşlikçilerinden biri olarak tartışılır: eğitim, sağlık bilgisine erişimi ve hizmet kullanımını değiştirebilir. İller arasında eğitim ve bebek ölümü ters yönde hareket ediyorsa bunun bir kısmı gelir, kentleşme ve sağlık altyapısındaki farklarla açıklanabilir.
Olası üçüncü değişkenler: hane geliri, kentleşme ve sağlık kuruluşuna uzaklık, doğurganlık ve doğum aralığı.
Bu sayfadaki ilişki bir sonuç değil, araştırılmaya değer bir hipotez önerisidir. Bir araştırma genellikle şu yolu izler:
Veriye bakmadan önce neyi, neden merak ettiğinizi yazın. Hangi mekanizma iki göstergeyi birbirine bağlıyor olabilir; hipotez yanlışsa veride ne görürdünüz? Bu sayfa size bir soru verebilir, cevabı vermez.
Yayım sıklığı, coğrafi düzey ya da kapsam farklıysa iki seri aynı olguyu anlatmıyor olabilir. Bu çiftin durumu:
Bu sayfa yalnız TÜİK’in yayımladığı özet tabloları kullanır. Kişi, hane ya da işyeri düzeyindeki ham veriye (mikro veri) ve daha alt düzey kırılımlara TÜİK’in mikro veri sürecine başvurarak ulaşılır: araştırmacı başvurur, talep uygun bulunursa TÜİK ile bir protokol imzalanır ve veri bu protokolün kurallarıyla kullanılır.
Bir katsayı tek bir sayıdır ve grafiğin yerini tutmaz. Önce iki göstergenin grafiklerine bakın: ilişki tekdüze mi, tek bir gözlem ya da birkaç uç il sonucu sürüklüyor mu?
İller arasında sıralamaların benzerliği ölçülür (Spearman sıra korelasyonu). İller bağımsız gözlem değildir: komşu iller birbirine benzer (mekânsal otokorelasyon) ve bu sayfa bunu düzeltmez. İl düzeyindeki bir benzerlik kişiler için aynı şeyi göstermez.
Birlikte hareket eden iki gösterge, ikisini birden etkileyen üçüncü bir etkenden ya da rastlantıdan kaynaklanabilir. Neden-sonuç sorusu uygun bir araştırma tasarımı ve çoğu zaman daha ayrıntılı veri ister.
| İl | Bebek ölüm hızı (‰) | Ortalama eğitim süresi (yıl) |
|---|---|---|
| Adana | ‰8,7 | 9,4 |
| Adıyaman | ‰7,9 | 8,9 |
| Afyonkarahisar | ‰9,4 | 8,8 |
| Ağrı | ‰9,7 | 7,6 |
| Aksaray | ‰7,7 | 8,7 |
| Amasya | ‰4,5 | 9,1 |
| Ankara | ‰5,7 | 10,9 |
| Antalya | ‰6,7 | 10,0 |
| Ardahan | ‰10,3 | 8,5 |
| Artvin | ‰6,1 | 9,5 |
| Aydın | ‰5,7 | 9,3 |
| Balıkesir | ‰5,4 | 9,3 |
| Bartın | ‰7,1 | 8,5 |
| Batman | ‰9,0 | 9,1 |
| Bayburt | ‰6,7 | 9,2 |
| Bilecik | ‰5,0 | 9,5 |
| Bingöl | ‰10,2 | 9,2 |
| Bitlis | ‰9,5 | 8,7 |
| Bolu | ‰7,1 | 9,4 |
| Burdur | ‰10,5 | 9,2 |
| Bursa | ‰6,1 | 9,7 |
| Çanakkale | ‰4,0 | 9,6 |
| Çankırı | ‰8,4 | 8,8 |
| Çorum | ‰4,3 | 8,5 |
| Denizli | ‰7,9 | 9,4 |
| Diyarbakır | ‰9,1 | 8,6 |
| Düzce | ‰6,3 | 9,3 |
| Edirne | ‰5,9 | 9,2 |
| Elazığ | ‰7,7 | 9,3 |
| Erzincan | ‰4,4 | 9,4 |
| Erzurum | ‰6,5 | 9,0 |
| Eskişehir | ‰4,7 | 10,2 |
| Gaziantep | ‰12,9 | 9,0 |
| Giresun | ‰7,3 | 8,7 |
| Gümüşhane | ‰9,1 | 9,0 |
| Hakkari | ‰11,9 | 9,6 |
| Hatay | ‰9,3 | 8,8 |
| Iğdır | ‰11,2 | 8,5 |
| Isparta | ‰7,5 | 9,7 |
| İstanbul | ‰5,9 | 10,3 |
| İzmir | ‰6,5 | 10,0 |
| Kahramanmaraş | ‰8,4 | 8,8 |
| Karabük | ‰6,0 | 9,3 |
| Karaman | ‰6,9 | 9,2 |
| Kars | ‰6,3 | 8,6 |
| Kastamonu | ‰5,8 | 8,3 |
| Kayseri | ‰8,3 | 9,6 |
| Kilis | ‰10,8 | 9,5 |
| Kırıkkale | ‰7,4 | 9,6 |
| Kırklareli | ‰4,3 | 9,5 |
| Kırşehir | ‰8,5 | 9,3 |
| Kocaeli | ‰6,3 | 10,1 |
| Konya | ‰7,2 | 9,2 |
| Kütahya | ‰5,0 | 8,9 |
| Malatya | ‰7,7 | 9,3 |
| Manisa | ‰7,7 | 8,8 |
| Mardin | ‰10,4 | 8,4 |
| Mersin | ‰8,1 | 9,4 |
| Muğla | ‰4,7 | 10,0 |
| Muş | ‰9,9 | 8,2 |
| Nevşehir | ‰7,2 | 9,2 |
| Niğde | ‰8,8 | 8,9 |
| Ordu | ‰7,1 | 8,5 |
| Osmaniye | ‰9,4 | 9,4 |
| Rize | ‰6,2 | 9,4 |
| Sakarya | ‰6,7 | 9,5 |
| Samsun | ‰6,8 | 9,1 |
| Şanlıurfa | ‰13,7 | 7,8 |
| Siirt | ‰11,0 | 8,6 |
| Sinop | ‰12,9 | 8,4 |
| Şırnak | ‰9,1 | 8,8 |
| Sivas | ‰7,1 | 9,0 |
| Tekirdağ | ‰6,1 | 9,6 |
| Tokat | ‰7,7 | 8,6 |
| Trabzon | ‰7,4 | 9,5 |
| Tunceli | ‰2,7 | 9,6 |
| Uşak | ‰8,1 | 9,0 |
| Van | ‰10,8 | 8,3 |
| Yalova | ‰5,2 | 10,0 |
| Yozgat | ‰5,5 | 8,5 |
| Zonguldak | ‰5,2 | 8,8 |
Bu sayfa TÜİK yayımlarından otomatik güncellenir; aktarım ve hesaplama hataları Veri Atlası’na aittir, TÜİK’e atfedilemez. Veri nasıl alınır?