İlk doğumda anne yaşı ile kadınlarda ilk evlenme yaşı arasındaki ilişki
2025 yılında ilk doğumda anne yaşında en yüksek iller Artvin ve İstanbul, en düşük iller Şanlıurfa ve Ağrı. Kadınlarda ilk evlenme yaşında en yüksek iller Tunceli ve Artvin, en düşük iller Kilis ve Ağrı.
Korelasyon nedensellik göstermez.
Göstergeleri değiştir
İller arasında
81 il · 2025
İlk doğumda anne yaşı
yaş · 2025
İlk doğumda anne yaşı (yaş)
Veri yok
Sınırlar: TÜİK Coğrafi İstatistik Portalı (genelleştirilmiş)
İlk doğumda anne yaşı, Kadınlarda ilk evlenme yaşı: en yüksek ve en düşük 5 il
İl
İlk doğumda anne yaşı (yaş)
Kadınlarda ilk evlenme yaşı (yaş)
Artvin
29,0
27,4
İstanbul
28,9
27,2
Tunceli
28,9
29,6
Rize
28,7
27,4
Trabzon
28,7
27,3
Gaziantep
25,3
24,1
Kilis
25,1
23,7
Muş
24,9
24,1
Ağrı
24,7
23,8
Şanlıurfa
24,4
23,8
Dikkat
Serilerden biri göstergenin toplamı değil, tek bir alt kesimi; sonuç o kesimle sınırlı.
İl düzeyindeki bir benzerlik bireyler için aynı şeyi göstermez; bölgesel gelişmişlik ve yaş yapısı gibi ortak etkenler iki göstergeyi birden belirleyebilir.
Korelasyon nedensellik göstermez: iki göstergenin birlikte hareket etmesi birinin diğerine yol açtığını kanıtlamaz.
İstatistik ayrıntıları
Birlikte hareketi ölçen katsayı, hangi veriden hesaplandığı ve ne kadar güvenilir olduğu
Yukarıdaki grafikler iki göstergenin kendi değerlerini gösterir. Bu bölümde, uygun olduğu durumda, iki göstergenin birlikte hareketini ölçen katsayı ve hangi veriden hesaplandığı yer alır.
Ölçü: Spearman sıra korelasyonu — illerin iki göstergedeki sıralamalarının benzerliği.
İllerin iki göstergedeki sıralamaları çok güçlü ölçüde benzer (Spearman ρ = 0,93; 81 il).
Değer
ρ = 0,93
%95 güven aralığı
0,88 ile 0,96 arası
Gözlem
81 il
Anlamlılık
p < 0,001
Güvenilirlik
Güvenilirlik: Yüksek
En az 70 il ve p < 0,05; uyarılar dereceyi düşürebilir.
Sıralama benzerliği yıllara göre
İllerin sıralama benzerliği zamanla büyük ölçüde aynı kaldı: 2019 için ρ = 0,94, 2025 için ρ = 0,93.
Evlilik, boşanma ve doğum serileri aynı aile oluşum sürecinin halkalarıdır; evlenme çağındaki nüfusun büyüklüğü, evlenme yaşı ve eğitim süresi üçünü birden hareket ettirebilir. Bu seriler arasındaki birlikte hareket, birinin ötekini doğrudan değiştirmesinden çok paylaşılan demografik yapıyla açıklanabilir.
Olası üçüncü değişkenler: evlenme çağındaki nüfusun büyüklüğü, eğitim süresi ve evlenme yaşı, ekonomik konjonktür.
Bu sayfadaki ilişki bir sonuç değil, araştırılmaya değer bir hipotez önerisidir. Bir araştırma genellikle şu yolu izler:
Bir soru ve hipotez kurun.
Veriye bakmadan önce neyi, neden merak ettiğinizi yazın. Hangi mekanizma iki göstergeyi birbirine bağlıyor olabilir; hipotez yanlışsa veride ne görürdünüz? Bu sayfa size bir soru verebilir, cevabı vermez.
İki göstergenin aynı ölçekte olup olmadığına bakın.
Yayım sıklığı, coğrafi düzey ya da kapsam farklıysa iki seri aynı olguyu anlatmıyor olabilir. Bu çiftin durumu:
Yayım sıklığı
İkisi de yıllık yayımlanıyor.
Coğrafi düzey
İller arasında: 81 il. İl düzeyindeki bir ilişki kişiler ya da haneler için geçerli olmayabilir.
Dönem
İki göstergenin il değerleri aynı döneme ait: 2025.
Kapsam
Kadınlarda ilk evlenme yaşı: göstergenin tamamı değil, bir alt grubu; sonuç o grupla sınırlı.
Gerekirse daha ayrıntılı veri isteyin.
Bu sayfa yalnız TÜİK’in yayımladığı özet tabloları kullanır. Kişi, hane ya da işyeri düzeyindeki ham veriye (mikro veri) ve daha alt düzey kırılımlara TÜİK’in mikro veri sürecine başvurarak ulaşılır: araştırmacı başvurur, talep uygun bulunursa TÜİK ile bir protokol imzalanır ve veri bu protokolün kurallarıyla kullanılır.
Bir katsayı tek bir sayıdır ve grafiğin yerini tutmaz. Önce iki göstergenin grafiklerine bakın: ilişki tekdüze mi, tek bir gözlem ya da birkaç uç il sonucu sürüklüyor mu?
İller arasında sıralamaların benzerliği ölçülür (Spearman sıra korelasyonu). İller bağımsız gözlem değildir: komşu iller birbirine benzer (mekânsal otokorelasyon) ve bu sayfa bunu düzeltmez. İl düzeyindeki bir benzerlik kişiler için aynı şeyi göstermez.
Birlikte hareket eden iki gösterge, ikisini birden etkileyen üçüncü bir etkenden ya da rastlantıdan kaynaklanabilir. Neden-sonuç sorusu uygun bir araştırma tasarımı ve çoğu zaman daha ayrıntılı veri ister.
Veri ve yöntem
İller arasında: hizalanmış veri
İlk doğumda anne yaşı, Kadınlarda ilk evlenme yaşı: iller arasında: hizalanmış veri