2025 yılında doğurganlık hızında en yüksek iller Şanlıurfa ve Şırnak, en düşük iller Bartın ve İzmir. Ortanca yaşta en yüksek iller Sinop ve Giresun, en düşük iller Şanlıurfa ve Şırnak.
Korelasyon nedensellik göstermez.
81 il · 2025
çocuk/kadın · 2025
Doğurganlık hızı (çocuk/kadın)
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) |
|---|---|
| Şanlıurfa | 3,15 |
| Şırnak | 2,53 |
| Mardin | 2,23 |
| Diyarbakır | 2,14 |
| Siirt | 2,11 |
| Ağrı | 2,05 |
| Bitlis | 2,05 |
| Muş | 2,01 |
| Gaziantep | 2,00 |
| Batman | 2,00 |
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) |
|---|---|
| Adıyaman | 1,91 |
| Van | 1,87 |
| Kilis | 1,84 |
| Hatay | 1,81 |
| Hakkari | 1,71 |
| Osmaniye | 1,71 |
| Kahramanmaraş | 1,70 |
| Iğdır | 1,61 |
| Kars | 1,59 |
| Adana | 1,55 |
| Konya | 1,53 |
| Bingöl | 1,52 |
| Erzurum | 1,49 |
| Aksaray | 1,49 |
| Niğde | 1,47 |
| Afyonkarahisar | 1,43 |
| Mersin | 1,42 |
| Sakarya | 1,41 |
| Manisa | 1,41 |
| Malatya | 1,40 |
| Kocaeli | 1,39 |
| Ardahan | 1,39 |
| Kayseri | 1,38 |
| Tekirdağ | 1,37 |
| Düzce | 1,36 |
| Yalova | 1,36 |
| Elazığ | 1,35 |
| Karaman | 1,33 |
| Bursa | 1,32 |
| Nevşehir | 1,32 |
| Aydın | 1,31 |
| Burdur | 1,31 |
| Erzincan | 1,30 |
| Çankırı | 1,28 |
| Trabzon | 1,28 |
| Kastamonu | 1,28 |
| Rize | 1,28 |
| Bilecik | 1,27 |
| Amasya | 1,26 |
| Ordu | 1,25 |
| Sinop | 1,25 |
| Denizli | 1,25 |
| Balıkesir | 1,25 |
| Samsun | 1,24 |
| Sivas | 1,24 |
| Yozgat | 1,23 |
| Artvin | 1,23 |
| Tunceli | 1,23 |
| Isparta | 1,22 |
| Kırşehir | 1,22 |
| Bolu | 1,22 |
| Çorum | 1,22 |
| Tokat | 1,22 |
| Muğla | 1,21 |
| Antalya | 1,20 |
| Bayburt | 1,19 |
| Çanakkale | 1,17 |
| Uşak | 1,17 |
| Kırklareli | 1,15 |
| Gümüşhane | 1,14 |
| İstanbul | 1,14 |
| Giresun | 1,14 |
| Kırıkkale | 1,14 |
| Karabük | 1,14 |
| Kütahya | 1,13 |
| Edirne | 1,12 |
| Zonguldak | 1,11 |
| Ankara | 1,11 |
| Eskişehir | 1,11 |
| İzmir | 1,10 |
| Bartın | 1,09 |
yaş · 2025
Ortanca yaş (yaş)
| İl | Ortanca yaş (yaş) |
|---|---|
| Sinop | 44,0 |
| Giresun | 43,5 |
| Kastamonu | 43,3 |
| Balıkesir | 42,7 |
| Artvin | 42,5 |
| Zonguldak | 42,3 |
| Çanakkale | 42,0 |
| Bartın | 41,9 |
| Edirne | 41,8 |
| Kırklareli | 41,6 |
| İl | Ortanca yaş (yaş) |
|---|---|
| Ordu | 41,6 |
| Çorum | 41,3 |
| Tunceli | 40,7 |
| Muğla | 40,6 |
| Amasya | 40,5 |
| Aydın | 40,4 |
| Çankırı | 40,3 |
| Kütahya | 40,3 |
| Rize | 40,1 |
| Tokat | 39,9 |
| Burdur | 39,7 |
| Uşak | 39,6 |
| Karabük | 39,5 |
| İzmir | 39,5 |
| Trabzon | 39,2 |
| Isparta | 38,9 |
| Bolu | 38,8 |
| Denizli | 38,8 |
| Samsun | 38,8 |
| Eskişehir | 38,6 |
| Kırşehir | 38,6 |
| Kırıkkale | 38,4 |
| Yozgat | 38,4 |
| Manisa | 38,3 |
| Bilecik | 37,6 |
| Yalova | 37,5 |
| Gümüşhane | 37,3 |
| Sivas | 36,9 |
| Düzce | 36,8 |
| Antalya | 36,8 |
| Bursa | 36,8 |
| Nevşehir | 36,6 |
| Ardahan | 36,5 |
| Afyonkarahisar | 36,4 |
| Ankara | 36,4 |
| Erzincan | 36,1 |
| Tekirdağ | 36,0 |
| Sakarya | 36,0 |
| Malatya | 36,0 |
| Mersin | 35,9 |
| Elazığ | 35,7 |
| Karaman | 35,6 |
| İstanbul | 35,0 |
| Kayseri | 34,9 |
| Adana | 34,5 |
| Niğde | 34,5 |
| Kocaeli | 34,4 |
| Konya | 33,8 |
| Aksaray | 33,6 |
| Bayburt | 33,4 |
| Osmaniye | 33,3 |
| Hatay | 32,2 |
| Kahramanmaraş | 31,9 |
| Erzurum | 31,5 |
| Bingöl | 31,1 |
| Kars | 30,4 |
| Adıyaman | 30,4 |
| Iğdır | 28,7 |
| Kilis | 28,4 |
| Gaziantep | 27,5 |
| Hakkari | 26,8 |
| Diyarbakır | 26,7 |
| Bitlis | 26,4 |
| Van | 26,1 |
| Batman | 25,9 |
| Mardin | 25,9 |
| Muş | 25,3 |
| Ağrı | 25,1 |
| Siirt | 25,0 |
| Şırnak | 23,3 |
| Şanlıurfa | 21,8 |
yatay: Doğurganlık hızı · dikey: Ortanca yaş · 2025
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) | Ortanca yaş (yaş) |
|---|---|---|
| Adana | 1,55 | 34,5 |
| Adıyaman | 1,91 | 30,4 |
| Afyonkarahisar | 1,43 | 36,4 |
| Ağrı | 2,05 | 25,1 |
| Aksaray | 1,49 | 33,6 |
| Amasya | 1,26 | 40,5 |
| Ankara | 1,11 | 36,4 |
| Antalya | 1,20 | 36,8 |
| Ardahan | 1,39 | 36,5 |
| Artvin | 1,23 | 42,5 |
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) | Ortanca yaş (yaş) |
|---|---|---|
| Aydın | 1,31 | 40,4 |
| Balıkesir | 1,25 | 42,7 |
| Bartın | 1,09 | 41,9 |
| Batman | 2,00 | 25,9 |
| Bayburt | 1,19 | 33,4 |
| Bilecik | 1,27 | 37,6 |
| Bingöl | 1,52 | 31,1 |
| Bitlis | 2,05 | 26,4 |
| Bolu | 1,22 | 38,8 |
| Burdur | 1,31 | 39,7 |
| Bursa | 1,32 | 36,8 |
| Çanakkale | 1,17 | 42,0 |
| Çankırı | 1,28 | 40,3 |
| Çorum | 1,22 | 41,3 |
| Denizli | 1,25 | 38,8 |
| Diyarbakır | 2,14 | 26,7 |
| Düzce | 1,36 | 36,8 |
| Edirne | 1,12 | 41,8 |
| Elazığ | 1,35 | 35,7 |
| Erzincan | 1,30 | 36,1 |
| Erzurum | 1,49 | 31,5 |
| Eskişehir | 1,11 | 38,6 |
| Gaziantep | 2,00 | 27,5 |
| Giresun | 1,14 | 43,5 |
| Gümüşhane | 1,14 | 37,3 |
| Hakkari | 1,71 | 26,8 |
| Hatay | 1,81 | 32,2 |
| Iğdır | 1,61 | 28,7 |
| Isparta | 1,22 | 38,9 |
| İstanbul | 1,14 | 35,0 |
| İzmir | 1,10 | 39,5 |
| Kahramanmaraş | 1,70 | 31,9 |
| Karabük | 1,14 | 39,5 |
| Karaman | 1,33 | 35,6 |
| Kars | 1,59 | 30,4 |
| Kastamonu | 1,28 | 43,3 |
| Kayseri | 1,38 | 34,9 |
| Kilis | 1,84 | 28,4 |
| Kırıkkale | 1,14 | 38,4 |
| Kırklareli | 1,15 | 41,6 |
| Kırşehir | 1,22 | 38,6 |
| Kocaeli | 1,39 | 34,4 |
| Konya | 1,53 | 33,8 |
| Kütahya | 1,13 | 40,3 |
| Malatya | 1,40 | 36,0 |
| Manisa | 1,41 | 38,3 |
| Mardin | 2,23 | 25,9 |
| Mersin | 1,42 | 35,9 |
| Muğla | 1,21 | 40,6 |
| Muş | 2,01 | 25,3 |
| Nevşehir | 1,32 | 36,6 |
| Niğde | 1,47 | 34,5 |
| Ordu | 1,25 | 41,6 |
| Osmaniye | 1,71 | 33,3 |
| Rize | 1,28 | 40,1 |
| Sakarya | 1,41 | 36,0 |
| Samsun | 1,24 | 38,8 |
| Şanlıurfa | 3,15 | 21,8 |
| Siirt | 2,11 | 25,0 |
| Sinop | 1,25 | 44,0 |
| Şırnak | 2,53 | 23,3 |
| Sivas | 1,24 | 36,9 |
| Tekirdağ | 1,37 | 36,0 |
| Tokat | 1,22 | 39,9 |
| Trabzon | 1,28 | 39,2 |
| Tunceli | 1,23 | 40,7 |
| Uşak | 1,17 | 39,6 |
| Van | 1,87 | 26,1 |
| Yalova | 1,36 | 37,5 |
| Yozgat | 1,23 | 38,4 |
| Zonguldak | 1,11 | 42,3 |
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) | Ortanca yaş (yaş) |
|---|---|---|
| Şanlıurfa | 3,15 | 21,8 |
| Şırnak | 2,53 | 23,3 |
| Mardin | 2,23 | 25,9 |
| Diyarbakır | 2,14 | 26,7 |
| Siirt | 2,11 | 25,0 |
| Zonguldak | 1,11 | 42,3 |
| Ankara | 1,11 | 36,4 |
| Eskişehir | 1,11 | 38,6 |
| İzmir | 1,10 | 39,5 |
| Bartın | 1,09 | 41,9 |
Dikkat
Yukarıdaki grafikler iki göstergenin kendi değerlerini gösterir. Bu bölümde, uygun olduğu durumda, iki göstergenin birlikte hareketini ölçen katsayı ve hangi veriden hesaplandığı yer alır.
Ölçü: Spearman sıra korelasyonu — illerin iki göstergedeki sıralamalarının benzerliği.
İllerin iki göstergedeki sıralamaları çok güçlü ölçüde ters (Spearman ρ = −0,82; 81 il).
| Dönem | ρ | n |
|---|---|---|
| 2024 | −0,84 | 81 |
| 2025 | −0,82 | 81 |
Hipotez — veri bunu kanıtlamaz
Doğurganlık düştükçe genç kuşaklar küçülür; yaşlı nüfusun payı ve ortanca yaş hem bu küçülmeden hem de uzayan yaşam süresinden büyüyor olabilir. İki seri aynı demografik geçişin iki ucu olduğundan birlikte hareket etmeleri, birinin ötekini doğrudan değiştirdiği anlamına gelmeyebilir.
Olası üçüncü değişkenler: doğuşta beklenen yaşam süresi, dış göç ve iç göçün yaş yapısı, eğitim süresinin uzaması.
Hipotez — veri bunu kanıtlamaz
Evlilik, boşanma ve doğum serileri aynı aile oluşum sürecinin halkalarıdır; evlenme çağındaki nüfusun büyüklüğü, evlenme yaşı ve eğitim süresi üçünü birden hareket ettirebilir. Bu seriler arasındaki birlikte hareket, birinin ötekini doğrudan değiştirmesinden çok paylaşılan demografik yapıyla açıklanabilir.
Olası üçüncü değişkenler: evlenme çağındaki nüfusun büyüklüğü, eğitim süresi ve evlenme yaşı, ekonomik konjonktür.
Bu sayfadaki ilişki bir sonuç değil, araştırılmaya değer bir hipotez önerisidir. Bir araştırma genellikle şu yolu izler:
Veriye bakmadan önce neyi, neden merak ettiğinizi yazın. Hangi mekanizma iki göstergeyi birbirine bağlıyor olabilir; hipotez yanlışsa veride ne görürdünüz? Bu sayfa size bir soru verebilir, cevabı vermez.
Yayım sıklığı, coğrafi düzey ya da kapsam farklıysa iki seri aynı olguyu anlatmıyor olabilir. Bu çiftin durumu:
Bu sayfa yalnız TÜİK’in yayımladığı özet tabloları kullanır. Kişi, hane ya da işyeri düzeyindeki ham veriye (mikro veri) ve daha alt düzey kırılımlara TÜİK’in mikro veri sürecine başvurarak ulaşılır: araştırmacı başvurur, talep uygun bulunursa TÜİK ile bir protokol imzalanır ve veri bu protokolün kurallarıyla kullanılır.
Bir katsayı tek bir sayıdır ve grafiğin yerini tutmaz. Önce iki göstergenin grafiklerine bakın: ilişki tekdüze mi, tek bir gözlem ya da birkaç uç il sonucu sürüklüyor mu?
İller arasında sıralamaların benzerliği ölçülür (Spearman sıra korelasyonu). İller bağımsız gözlem değildir: komşu iller birbirine benzer (mekânsal otokorelasyon) ve bu sayfa bunu düzeltmez. İl düzeyindeki bir benzerlik kişiler için aynı şeyi göstermez.
Birlikte hareket eden iki gösterge, ikisini birden etkileyen üçüncü bir etkenden ya da rastlantıdan kaynaklanabilir. Neden-sonuç sorusu uygun bir araştırma tasarımı ve çoğu zaman daha ayrıntılı veri ister.
| İl | Doğurganlık hızı (çocuk/kadın) | Ortanca yaş (yaş) |
|---|---|---|
| Adana | 1,55 | 34,5 |
| Adıyaman | 1,91 | 30,4 |
| Afyonkarahisar | 1,43 | 36,4 |
| Ağrı | 2,05 | 25,1 |
| Aksaray | 1,49 | 33,6 |
| Amasya | 1,26 | 40,5 |
| Ankara | 1,11 | 36,4 |
| Antalya | 1,20 | 36,8 |
| Ardahan | 1,39 | 36,5 |
| Artvin | 1,23 | 42,5 |
| Aydın | 1,31 | 40,4 |
| Balıkesir | 1,25 | 42,7 |
| Bartın | 1,09 | 41,9 |
| Batman | 2,00 | 25,9 |
| Bayburt | 1,19 | 33,4 |
| Bilecik | 1,27 | 37,6 |
| Bingöl | 1,52 | 31,1 |
| Bitlis | 2,05 | 26,4 |
| Bolu | 1,22 | 38,8 |
| Burdur | 1,31 | 39,7 |
| Bursa | 1,32 | 36,8 |
| Çanakkale | 1,17 | 42,0 |
| Çankırı | 1,28 | 40,3 |
| Çorum | 1,22 | 41,3 |
| Denizli | 1,25 | 38,8 |
| Diyarbakır | 2,14 | 26,7 |
| Düzce | 1,36 | 36,8 |
| Edirne | 1,12 | 41,8 |
| Elazığ | 1,35 | 35,7 |
| Erzincan | 1,30 | 36,1 |
| Erzurum | 1,49 | 31,5 |
| Eskişehir | 1,11 | 38,6 |
| Gaziantep | 2,00 | 27,5 |
| Giresun | 1,14 | 43,5 |
| Gümüşhane | 1,14 | 37,3 |
| Hakkari | 1,71 | 26,8 |
| Hatay | 1,81 | 32,2 |
| Iğdır | 1,61 | 28,7 |
| Isparta | 1,22 | 38,9 |
| İstanbul | 1,14 | 35,0 |
| İzmir | 1,10 | 39,5 |
| Kahramanmaraş | 1,70 | 31,9 |
| Karabük | 1,14 | 39,5 |
| Karaman | 1,33 | 35,6 |
| Kars | 1,59 | 30,4 |
| Kastamonu | 1,28 | 43,3 |
| Kayseri | 1,38 | 34,9 |
| Kilis | 1,84 | 28,4 |
| Kırıkkale | 1,14 | 38,4 |
| Kırklareli | 1,15 | 41,6 |
| Kırşehir | 1,22 | 38,6 |
| Kocaeli | 1,39 | 34,4 |
| Konya | 1,53 | 33,8 |
| Kütahya | 1,13 | 40,3 |
| Malatya | 1,40 | 36,0 |
| Manisa | 1,41 | 38,3 |
| Mardin | 2,23 | 25,9 |
| Mersin | 1,42 | 35,9 |
| Muğla | 1,21 | 40,6 |
| Muş | 2,01 | 25,3 |
| Nevşehir | 1,32 | 36,6 |
| Niğde | 1,47 | 34,5 |
| Ordu | 1,25 | 41,6 |
| Osmaniye | 1,71 | 33,3 |
| Rize | 1,28 | 40,1 |
| Sakarya | 1,41 | 36,0 |
| Samsun | 1,24 | 38,8 |
| Şanlıurfa | 3,15 | 21,8 |
| Siirt | 2,11 | 25,0 |
| Sinop | 1,25 | 44,0 |
| Şırnak | 2,53 | 23,3 |
| Sivas | 1,24 | 36,9 |
| Tekirdağ | 1,37 | 36,0 |
| Tokat | 1,22 | 39,9 |
| Trabzon | 1,28 | 39,2 |
| Tunceli | 1,23 | 40,7 |
| Uşak | 1,17 | 39,6 |
| Van | 1,87 | 26,1 |
| Yalova | 1,36 | 37,5 |
| Yozgat | 1,23 | 38,4 |
| Zonguldak | 1,11 | 42,3 |
Bu sayfa TÜİK yayımlarından otomatik güncellenir; aktarım ve hesaplama hataları Veri Atlası’na aittir, TÜİK’e atfedilemez. Veri nasıl alınır?